ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
646
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
فرود آمدند و آن دو كوه و ما بين آنها را مساكن خود قرار دادند . بنى اسد ميان ايشان و عراق مسكن گزيدند . برخى خاندانهاى طى از آنجا دور شدند . مثلا بنى خارجة بن سعد بن عبادهء طائى كه آنان را جديله - منسوب به مادرشان دختر تيم اللّه - و حبيش و اسعد برادرانشان از آن دو كوه در اثر جنگى بيرون آمدند و به حلب رفتند و در آن بلاد مسكن گزيدند . ولى بنى رمان بن جندب بن خارجة بن سعد در آن دو كوه ماندند . آنان را كه در آن دو كوه مانده بودند جبليون و آنان را كه به حلب رفته بودند سهليون ناميدند . پايان . ممكن است اين احيائى از بنى جراح و آل فضل كه در شام هستند همان بنى خارجه باشند كه ابن حزم مىگويد به حلب مهاجرت كردند ، زيرا اينجا كه اكنون وطن كردهاند به بنى جراح كه در فلسطين هستند نزديكتر است تا به كوههاى اجا و سلمى كه وطنگاه ديگران بوده است و خدا مىداند كداميك از اين اقوال در باب نسب ايشان درستتر است . اينك به بيان خبر از رياست آل فضل از آغاز دولت بنى ايوب مىپردازيم و مىگوييم كه اميرى از اين خاندان در عهد بنى ايوب مىزيست به نام عيسى بن محمد بن ربيعه . او معاصر الملك العادل بود و ما اين قول را از عماد اصفهانى كاتب نقل كرديم . پس از او حسام الدين مانع بن خدينة بن غصينة بن فضل بود . او در سال 630 وفات كرد و پس از او رياست به مهنا رسيد . چون قطز سومين ملوك ترك از مصر بيامد و شام را از مغولان بستد و لشكرشان را در عين جالوت منهزم ساخت سلميه را به مهنا بن مانع داد و آن را از قلمرو الملك المنصور بن الملك المظفر بن شاهنشاه صاحب حماة جدا كرد و من به تاريخ وفات مهنا دست نيافتهام . بدان هنگام كه الملك الظاهر بيبرس خليفه الحاكم عم المستعصم باللّه را بدرقه مىكرد تا به بغداد رود چون به دمشق آمد عيسى بن مهنا بن مانع را بر عرب امارت داد و براى آنكه راهها را امن نگهدارد بر اقطاعات او بيفزود و پسر عمش زامل بن على بن ربيعه را به سبب سركشى و اعراض از او حبس كرد . عيسى بن مهنا همچنان به عنوان امير احياء عرب فرمان مىراند و در ايام او اعراب به صلاح آمدند زيرا او چون پدرش بر ايشان سخت نمىگرفت . سنقر الاشقر در سال 679 [ 1 ] نزد او گريخت و از آنجا به آباقا خان نوشتند و او را به تصرف شام فراخواندند . عيسى بن مهنا در سال 684 درگذشت . الملك المنصور قلاون ، بعد از او پسرش مهنا بن عيسى را به جاى پدر نشاند . سپس الملك الاشرف بن قلاون به شام رفت و در حمص فرود آمد . مهنا بن عيسى با جماعتى از قومش به ديدار او رفت الملك الاشرف او را و پسرش موسى را و
--> [ ( 1 ) ] متن : 699 .